Tijdens het opruimen kwam ik onlangs iets tegen wat direct een vlaag van nostalgie opriep: een fysiek gamedoosje dat ik in 2002 in elkaar had geknutseld voor Online Soccer Manager (OSM).
Het stelt objectief gezien niet veel voor. Een standaard dvd-doosje, een ietwat slordig uitgesneden zwart-wit geprint labeltje, en als je het openslaat is het leeg. Er zit niet eens een cd-rom in.
En toch deed het me wat.
OSM is vanmorgen, gisteren en in 2002 altijd een puur digitaal product geweest. Je kocht het niet in de winkel, je downloadde het destijds niet eens; je speelde het in je browser. Maar blijkbaar had mijn 23-jarige ik destijds de behoefte om dat ongrijpbare, digitale product tastbaar te maken. Om aan de buitenwereld, en misschien wel aan mezelf, te bewijzen: kijk, ik heb écht iets gemaakt.
De magie van tastbaarheid (en het verlies ervan)
Fysieke media hebben een unieke psychologische waarde. Het is de reden waarom de recente aankondiging van Sony dat ze stoppen met fysieke disks zoveel stof doet opwaaien in de tech- en gamewereld. Een digitaal bezit voelt vaak als een licentie die je tijdelijk mag gebruiken, terwijl een fysiek object in je kast écht van jou is. Het heeft gewicht, het heeft een geur, het claimt een fysieke plek in je leven.
Als online ondernemer bouw je soms aan luchtkastelen en die kunnen toevallig miljoenen mensen bereiken. Dat is fantastisch, maar het nadeel van puur digitale geschiedenis is dat het vluchtig is. Als de servers uitgaan, blijft er niets anders over dan de ervaringen van de spelers.
Geen doosje, geen geschiedenis?
Die vluchtigheid heeft een ironische schaduwzijde. Omdat OSM nooit in een officieel doosje in de winkelschappen heeft gelegen, ontbreekt de game tot op de dag van vandaag in de Nederlandse Games-Canon. Om diezelfde reden heeft Het Instituut voor Beeld en Geluid, dat ons nationale audiovisuele en digitale erfgoed conserveert, OSM niet in de collectie opgenomen.
Het lijkt wel alsof de geschiedschrijving een blinde vlek heeft voor wat zich puur op het web heeft afgespeeld. Als er geen tastbaar product is, heeft het dan wel echt bestaan? Alsof de miljoenen uren die spelers in de game hebben gestoken minder ‘echt’ waren omdat er geen plastic hoesje omheen zat.
Een ereplaats
Het herinnert me eraan hoe belangrijk het is om stil te staan bij de mijlpalen die je bereikt, hoe virtueel ze ook zijn. Dit simpele, lege doosje uit 2002 is voor mij het ultieme symbool van de pioniersfase van OSM. Het is de tastbare herinnering aan slapeloze nachten, codeerwerk op een zolderkamer en de droom om iets groots te bouwen.
Dat officiële museum? Dat komt er hopelijk ooit nog wel als de digitale conservering volwassen wordt. Tot die tijd krijgt dit zwart-witte doosje in ieder geval een absolute ereplaats. Naast het vergelijkbaar doosje dat ik vond van een andere game die ik maakte “Avalon Arena“.
Bij mij thuis in de kast.
